Zabawki to nieodłączny element dzieciństwa. Pluszaki, przytulanki, lalki, samochodziki i cała masa innych rzeczy. Większość z nich przeważnie kończy tak samo; wielka sterta niepotrzebnych gratów. Sztuka kupowania zabawek to nie magia, to po prostu umiejętność dobrania zabawki tak, aby najdłużej służyła dziecku. 

Czym są zabawki open-ended i jak ich używać? Czym różnią się od zabawek close-ended? Na czym polega fenomen zabawek “na całe życie”? Na te pytania znajdziesz odpowiedź w naszym dzisiejszym artykule. 


Czym są zabawki open-ended?

Zabawki otwarte (open-ended) można używać na wiele różnych sposobów. Nadają się rewelacyjnie do odgrywania ról, poszerzania bogactwa językowe i nauki mówienia (dla młodszych dzieci), a także zachęcają do interakcji z innymi. Dzięki tego rodzaju zabawkom w dziecku rozbudzana jest kreatywność, a także umiejętności społeczne. Zwykle aktywności z zabawkami typu open-ended angażują dziecko w dłuższą zabawę niż tradycyjne rzeczy.  


Zabawki otwarte z definicji nie mają z góry określonego zastosowania. Drewniany klocek może być samochodem, krzesłem dla lalki, stolikiem lub innymi rzeczami w grze. Dzięki temu dzieci mogą maksymalnie rozwijać swoją kreatywność i pobudzać wyobraźnię. A także budować swoją niezależność. Należy zwrócić też uwagę na fakt, iż open-ended nie mają ograniczenia wiekowego, ani też nie dzielą dzieci według płci. Zależność ta pozwala na zabawę i chłopców i dziewczynek jednocześnie. Co umożliwia naukę zabawy/pracy w grupie różnorodnej. 


Zabawki close-ended


Podstawowa różnica polega na tym, że zabawki tzw. zamknięte w dużej mierze są technologiczne. Czyli oznacza to, że są na baterie, mają efekty dźwiękowe i świetlne. Wielu ekspertów twierdzi, że są to zabawki “na chwilę”. Służą jednemu konkretnemu celowi i z reguły nie mają innego zastosowania niż to określone z góry. Owszem te zabawki zabawiają dziecko, rozmawiają z nim, śpiewają, a nawet zadają pytania. Jednak w porównaniu z zabawkami open-ended rzadko przyczyniają się do rozwoju kreatywności dziecka i jego niezależności. 

Zabawki, które świecą są atrakcyjne dla najmłodszych, jednak ograniczają możliwość angażowania się w twórczą i spontaniczną zabawę. Zabawki zamknięte nie są złe, jednak w dużej mierze przeznaczone są dla konkretnej grupy wiekowej i mają z góry wyznaczony cel, jakiemu służą. Na przykład tak błaha rzecz, jak zasilanie bateriami skutecznie przerywa skupienie dziecka i ograniczają jego wyobraźnię. W momencie, kiedy zabawka przestanie działać, dziecko najprawdopodobniej rzuci ją w kąt i straci nią zainteresowanie. 

Jak stwierdzono w AAP (American Academy of Pediatrics) - „Dodatki elektroniczne i cyfrowe coraz częściej spotykane nawet w fizycznych zabawkach mogą w rzeczywistości utrudniać interakcje między opiekunem a dzieckiem”.


Wyobraź sobie sytuację, kiedy dziecko otrzymało zabawkę, która nawiązuje do filmu, czy bajki. W takiej sytuacji zna ono „historię”, w jaki sposób należy się nią bawić, co powinno się zdarzyć, a także kolejność wydarzeń, które po sobie następują. Małe dziecko podczas zabawy może napotkać trudności ze zmianą zdarzeń, czy dodaniem innych, wymyślonych bohaterów, których nie było w danej bajce. Zazwyczaj, gdy dzieci mają dostęp tylko do zabawek ze znanym scenariuszem, ich możliwości kreatywnej, spontanicznej zabawy mogą być ograniczone.



Zabawki close-ended mają określony wynik, właściwą odpowiedź, czy wyraźny punkt końcowy. Tego rodzaju rzeczy są dobre do budowania uwagi, a także do nauki umiejętność wykonywania zadań. Na przykład po złożeniu wszystkich elementów puzzli, czy układanki dziecko jest gotowe i przechodzi do następnej czynności. Jeśli dziecko zaczyna tracić zainteresowanie układanką, zadaniem rodzica/opiekuna jest pomóc mu wykonać daną czynność i ukończyć zadanie.


Sprawdź naszą listę - 10 Najlepszych pomysłów na prezent dla maluchów 2-3 latka do niekończącej się zabawy (bez baterii)!
ZABAWKI KREATYWNE OPEN-ENDED